15 NĂM LÀM CHUỖI, TÔI NHẬN RA: MỞ CỬA HÀNG KHÔNG KHÓ, GIỮ CHO CỬA HÀNG SỐNG KHỎE MỚI KHÓ.

15 năm làm chuỗi, tôi nhận ra một điều: mở một cửa hàng mới không khó bằng giữ cho cửa hàng đó sống khỏe sau 6 tháng, 1 năm, rồi nhiều năm sau đó.

Mở cửa hàng là việc nhìn thấy được. Có mặt bằng, có biển hiệu, có hàng hóa, có nhân sự, có ngày khai trương, có truyền thông, có khách đến chúc mừng. Nhìn bên ngoài rất hào hứng. Người chủ cũng dễ có cảm giác doanh nghiệp đang lớn lên.

Nhưng sau ngày khai trương, mọi thứ mới bắt đầu bước vào bài kiểm tra thật.

Khách có quay lại không. Nhân viên có giữ được nhiệt không. Hàng hóa có luân chuyển tốt không. Chi phí thuê mặt bằng có đang ăn hết lợi nhuận không. Cửa hàng trưởng có đủ năng lực không. Dịch vụ có giữ được tiêu chuẩn không. Doanh thu có ổn định không. Và quan trọng hơn cả, cửa hàng đó có tự vận hành khỏe khi người chủ không có mặt không.

Ngày trước, tôi cũng từng nghĩ mở thêm cửa hàng là tăng trưởng. Cứ có thêm điểm bán, thêm doanh thu, thêm nhân sự, thêm độ phủ thương hiệu là doanh nghiệp đang đi lên. Sau này đi đủ lâu, trải qua đủ nhiều giai đoạn tốt xấu, tôi mới thấy không phải cứ nhiều cửa hàng hơn là khỏe hơn.

Có cửa hàng mở ra rất rực rỡ, nhưng vài tháng sau bắt đầu hụt hơi.

Có cửa hàng khai trương doanh thu rất tốt, nhưng sau đó khách giảm dần.

Có cửa hàng nhìn mặt tiền rất đẹp, nhưng bên trong chi phí quá nặng.

Có cửa hàng bán được nhưng lợi nhuận không còn bao nhiêu.

Có cửa hàng phụ thuộc hoàn toàn vào một cửa hàng trưởng giỏi, người đó nghỉ là mọi thứ rối.

Lúc đó tôi mới hiểu, mở cửa hàng là bài toán đầu tư. Giữ cửa hàng sống khỏe là bài toán quản trị.

Một cửa hàng sống khỏe không chỉ là cửa hàng có doanh thu. Doanh thu cao mà tồn kho phình to, nhân sự yếu, chi phí quá nặng, khách không quay lại, dịch vụ xuống cấp, thì đó chưa phải là sống khỏe. Nó có thể đang sống bằng khuyến mãi, bằng sự cố gắng của một vài người, hoặc bằng việc người chủ liên tục chữa cháy phía sau.

Theo tôi, một cửa hàng sống khỏe phải có 5 dấu hiệu rất rõ.

1. Doanh thu không chỉ đến từ khách mới, mà có khách quay lại. Một cửa hàng chỉ sống bằng khách mới sẽ rất mệt. Mỗi tháng lại phải đốt tiền để kéo khách. Một cửa hàng khỏe phải có khách cũ quay lại, có khách giới thiệu khách, có sản phẩm khiến người mua muốn mua tiếp. Khách quay lại là bằng chứng thật của trải nghiệm, không phải lời quảng cáo.

2. Biên lợi nhuận phải đủ an toàn. Có những cửa hàng nhìn doanh thu rất đẹp, nhưng sau khi trừ tiền thuê nhà, lương nhân sự, khuyến mãi, hao hụt, hàng tồn, chi phí vận hành thì gần như không còn gì. Người chủ phải nhìn lợi nhuận thật, không chỉ nhìn doanh thu. Cửa hàng sống khỏe là cửa hàng tạo ra dòng tiền thật, không chỉ tạo ra cảm giác bận rộn.

3. Nhân sự vận hành được theo tiêu chuẩn. Một cửa hàng không thể khỏe nếu mọi việc phụ thuộc vào cảm xúc của nhân viên hoặc sự có mặt của người chủ. Phải có quy trình tư vấn, quy trình trưng bày, quy trình chăm khách, quy trình kiểm hàng, quy trình báo cáo và tiêu chuẩn dịch vụ rõ ràng. Người mới vào phải học được. Quản lý phải kiểm được. Sai phải sửa được.

4. Cửa hàng trưởng phải thật sự biết quản trị. Cửa hàng trưởng không chỉ là người cầm chìa khóa, mở cửa, đóng cửa và báo doanh thu. Cửa hàng trưởng phải biết đọc số liệu, quản lý đội nhóm, kiểm tồn kho, giữ hình ảnh cửa hàng, xử lý khách hàng, đào tạo nhân viên mới và chịu trách nhiệm với kết quả. Nếu cửa hàng trưởng yếu, cửa hàng rất khó sống khỏe lâu dài.

5. Người chủ không phải liên tục chữa cháy. Đây là dấu hiệu rất quan trọng. Nếu cửa hàng nào cũng cần chủ nhắc, chủ gọi, chủ xử lý, chủ quyết, thì chuỗi đó chưa khỏe. Một cửa hàng khỏe là cửa hàng có hệ thống để phát hiện vấn đề sớm, có người chịu trách nhiệm rõ và có cách sửa lỗi trước khi vấn đề trở thành khủng hoảng.

Tôi từng chứng kiến nhiều người mở cửa hàng rất nhanh. Nhưng càng mở, người chủ càng mệt. Lúc đầu tưởng mình đang mở rộng doanh nghiệp, sau mới thấy mình đang mở rộng áp lực. Cửa hàng càng nhiều, điện thoại càng nhiều. Nhân sự càng đông, lỗi càng nhiều. Doanh thu tăng, nhưng dòng tiền căng hơn. Thương hiệu lớn hơn, nhưng tiêu chuẩn lại khó giữ hơn.

Đó là lúc người chủ cần dừng lại một nhịp để hỏi thật: mình đang mở chuỗi, hay đang nhân bản sự phụ thuộc vào chính mình?

Nếu một cửa hàng chỉ sống khỏe khi có chủ đứng đó, thì cửa hàng đó chưa thật sự khỏe. Nếu một cửa hàng chỉ bán tốt khi có khuyến mãi lớn, thì sức khỏe thật của mô hình còn yếu. Nếu một cửa hàng chỉ vận hành ổn khi có một người giỏi gánh hết, thì hệ thống phía sau chưa đủ chắc.

Trong Phật pháp có một ý rất đời, quả không tự nhiên mà có. Một cửa hàng sống khỏe cũng vậy. Nó là quả của rất nhiều cái nhân nhỏ được gieo đúng mỗi ngày: chọn mặt bằng đúng, chọn sản phẩm đúng, đào tạo nhân sự đúng, kiểm soát tồn kho đúng, chăm khách đúng, giữ tiêu chuẩn đúng và sửa lỗi đúng lúc.

Ngược lại, một cửa hàng yếu cũng không tự nhiên mà yếu. Nó đến từ những cái nhân nhỏ bị bỏ qua: một quy trình chưa viết ra, một nhân viên chưa được đào tạo, một cửa hàng trưởng chưa đủ năng lực, một số liệu không được theo dõi, một phản hồi của khách bị xem nhẹ, một chi phí bị chấp nhận quá dễ dàng.

Ban đầu những việc đó rất nhỏ. Nhưng sau vài tháng, vài năm, nó tạo ra kết quả rất lớn.

Vì vậy, nếu anh chị đang chuẩn bị mở cửa hàng mới, đừng chỉ hỏi: “Mở ở đâu, đầu tư bao nhiêu, doanh thu dự kiến thế nào?”

Hãy hỏi thêm: “Sau khai trương, cửa hàng này sống khỏe bằng gì?”

Sống khỏe bằng sản phẩm đủ tốt.

Sống khỏe bằng khách hàng quay lại.

Sống khỏe bằng đội ngũ được đào tạo.

Sống khỏe bằng số liệu rõ.

Sống khỏe bằng dòng tiền an toàn.

Sống khỏe bằng tiêu chuẩn vận hành được giữ mỗi ngày.

Mở cửa hàng là một bước đi đáng mừng. Nhưng giữ cho cửa hàng sống khỏe mới là năng lực thật của người làm chuỗi.

15 năm làm chuỗi, tôi càng ngày càng tin rằng người chủ giỏi không phải là người mở thật nhiều cửa hàng trong thời gian ngắn. Người chủ giỏi là người biết xây một mô hình đủ chắc để mỗi cửa hàng mở ra có cơ hội sống khỏe, tạo lợi nhuận thật và giữ được trải nghiệm khách hàng lâu dài.

Mở nhanh có thể tạo tiếng vang.

Sống khỏe mới tạo nền móng.

Anh chị đang có cửa hàng sống khỏe thật, hay chỉ đang có cửa hàng tạo doanh thu nhưng vẫn khiến mình phải lo mỗi ngày?