MỞ CỬA HÀNG THỨ 2 LÀ KINH DOANH. MỞ TỚI CỬA HÀNG THỨ 10 LÀ QUẢN TRỊ
Có một sự thật mà rất nhiều chủ cửa hàng chỉ nhận ra khi đã mở rộng. Mở cửa hàng thứ 2, anh chị vẫn còn đang làm kinh doanh. Nhưng mở tới cửa hàng thứ 10, anh chị đã bước sang một bài toán hoàn toàn khác, đó là quản trị.
Có một sự thật mà rất nhiều chủ cửa hàng chỉ nhận ra khi đã mở rộng.
Mở cửa hàng thứ 2, anh chị vẫn còn đang làm kinh doanh. Nhưng mở tới cửa hàng thứ 10, anh chị đã bước sang một bài toán hoàn toàn khác, đó là quản trị.
Cửa hàng đầu tiên thường sống bằng sự máu lửa của người chủ. Chủ tự chọn mặt bằng, tự tuyển người, tự nhập hàng, tự đứng bán, tự chăm khách và tự xử lý từng lỗi nhỏ. Vì có chủ ở đó nên mọi thứ chạy được.
Đến cửa hàng thứ 2, người chủ vẫn còn xoay được. Sáng ở cửa hàng này, chiều chạy sang cửa hàng kia, tối gọi điện hỏi doanh thu. Có lỗi thì lao vào xử lý. Có nhân viên nghỉ thì tự đi tuyển. Lúc này, người chủ vẫn có cảm giác mình đang kiểm soát được mọi thứ.
Nhưng khi mở tới cửa hàng thứ 5, thứ 7, rồi thứ 10, mọi thứ bắt đầu khác. Một người chủ không thể có mặt ở tất cả cửa hàng. Một cuộc gọi không thể giải quyết hết mọi vấn đề. Một người không thể vừa bán hàng, vừa tuyển người, vừa đào tạo, vừa kiểm tra trưng bày, vừa xem doanh thu, vừa xử lý tồn kho và vừa chăm sóc khách hàng.
Lúc đó, bài toán không còn là bán được hay không. Bài toán là có hệ thống để người khác làm đúng thay mình hay không.
Đây là chỗ rất nhiều chuỗi bắt đầu vỡ. Không phải vì sản phẩm kém, không phải vì thị trường xấu, mà vì mô hình lớn lên nhanh hơn năng lực quản trị của người chủ.
Mở cửa hàng thứ 2, anh chị cần biết bán hàng. Mở tới cửa hàng thứ 10, anh chị cần biết xây bộ máy. Đó là hai năng lực rất khác nhau.
Một người bán hàng giỏi có thể kéo doanh thu cho một cửa hàng. Nhưng một người làm chuỗi giỏi phải tạo ra hệ thống để nhiều cửa hàng cùng bán tốt, kể cả khi mình không trực tiếp đứng ở đó.
Muốn đi từ kinh doanh sang quản trị, người chủ cần nhìn lại 5 việc.
1. Cửa hàng mẫu đã thật sự chuẩn chưa. Nếu cửa hàng mẫu còn chạy bằng cảm tính của người chủ, thì mở thêm cửa hàng chỉ là nhân bản sự cảm tính đó ra nhiều nơi hơn.
2. Quy trình đã nằm trên giấy hay vẫn nằm trong đầu người giỏi. Một hệ thống thật phải biến kinh nghiệm thành quy trình, biến quy trình thành checklist, biến checklist thành đào tạo và biến đào tạo thành kiểm tra.
3. Cửa hàng trưởng có được đào tạo để quản trị không. Bán hàng tốt và quản trị cửa hàng là hai năng lực khác nhau. Cửa hàng trưởng không chỉ giữ chìa khóa, mà phải biết nhìn doanh thu, hàng hóa, nhân sự, hình ảnh cửa hàng và trải nghiệm khách hàng.
4. Số liệu có đủ rõ để ra quyết định chưa. Khi có một cửa hàng, anh chị có thể quản bằng cảm giác. Nhưng khi có mười cửa hàng, phải có số liệu. Nếu không, cửa hàng nào cũng thấy bận, nhưng không biết cửa hàng nào thật sự có lãi.
5. Người chủ có còn là nút cổ chai không. Nếu việc gì cũng phải chờ chủ duyệt, chờ chủ xử lý, chờ chủ quyết, thì chuỗi đó chưa thật sự lớn. Nó chỉ đang phình ra quanh một người chủ.
Kinh doanh một cửa hàng cần sự máu lửa. Quản trị mười cửa hàng cần sự bình tĩnh.
Kinh doanh một cửa hàng cần người chủ giỏi bán. Quản trị mười cửa hàng cần người chủ giỏi xây người, xây quy trình, xây số liệu và xây văn hóa.
Trong Phật pháp có một ý rất hay, mọi quả đều có nhân. Một chuỗi cửa hàng rối không phải tự nhiên mà rối. Nó là kết quả của rất nhiều cái nhân nhỏ trước đó: một quy trình chưa viết ra, một lỗi nhỏ không được sửa, một người quản lý chưa được đào tạo, một số liệu không được theo dõi, một tiêu chuẩn bị bỏ qua.
Ban đầu những việc đó rất nhỏ. Nhưng khi nhân lên mười cửa hàng, nó trở thành vấn đề lớn.
TÓM LẠI:
nếu anh chị đang mở cửa hàng thứ 2, hãy bắt đầu nghĩ như người làm chuỗi. Nếu anh chị đang mở tới cửa hàng thứ 10 mà vẫn phải tự xử lý mọi việc, hãy dừng lại một nhịp để nhìn lại.
Mở thêm cửa hàng là tăng trưởng. Nhưng mở thêm mà không quản trị được, đó là nhân bản áp lực.
Người chủ giỏi không phải người có mặt ở mọi cửa hàng. Người chủ giỏi là người xây được một hệ thống mà khi mình không có mặt, cửa hàng vẫn vận hành đúng tiêu chuẩn.